Dienstverlening

Alleen al binnen Brabant bestaat een enorme diversiteit in de dienstverlening. Er is geen blauwdruk te maken van de ideale vorm van startersbegeleiding. Wat wel overal geldt: de lokale verankering maakt de organisatie sterk.

 

Om te beginnen, hebben niet alle startersorganisaties exact dezelfde doelgroep. Het is goed om bij aanvang duidelijk te hebben wie je wilt begeleiden. Zo richt StartToGrow zich eigenlijk op drie groepen aan wie ze verschillende programma’s aanbiedt: préstarters (oriënteren zich op het ondernemerschap), starters die maximaal vijf jaar bezig zijn (vanuit onderwijs, loondienst of een uitkeringssituatie) en doorgroeiende ondernemers met de ambitie om naar een miljoen omzet te groeien.

Businesscoach Breda begeleidt préstarters en starters. Starters Succes Oss richt zich volledig op starters die maximaal vijf jaar onderweg zijn (in principe niemand uit de bijstand, omdat voor hen een aparte regeling bestaat in de gemeente) en leidt doorgroeiende ondernemers verder naar OndernemersLift+.

OndernemersLift+.is er voor innovatieve starters of starters met groeipotentie in Noordoost Brabant. De meesten van hen starten een onderneming in de agrofood of IT. Dat is geen bewuste keuze van OndernemersLift+., maar deze sectoren komen nu eenmaal veel voor in de regio.

Brainport Development richt zich enkel op innovatieve startups in de hightech met groeipotentie. Ondernemersadvies Tilburg maakt in zijn programma een scheiding tussen starters en gevestigden. Wie langer dan anderhalf jaar onderweg is, behoort tot de tweede groep.

Coaching

Coaching is eigenlijk bij elke organisatie de core business. Dat hoeft niet altijd een intensief traject te zijn. Volgens Farid Darkaoui van Businesscoach Breda hebben veel ondernemers maar weinig begeleiding nodig. “Ze hebben heel veel verstand van hun vakgebied, maar weten niet hoe ze een onderneming moeten starten. Vaak zijn één of twee gesprekken dan al voldoende om hen op weg te helpen.”

De coaching kan één-op-één zijn, maar dat hoeft niet. Bij Business Coach Breda en Starters Succes is het wel de basis. Jasper van Wordragen (Starters Succes): “Wij begeleiden jaarlijks zo’n 75 mensen individueel. Soms gaat het met één of twee gesprekken al de goede kant op. De helft komt in een langer traject of krijgt het dringende advies niet te beginnen. Want dat maken we ook mee. We willen voorkomen dat iets mislukt en iemand in de schulden raakt. Als je niet geschikt blijkt om een onderneming te hebben, kun je er beter niet aan beginnen.”

Starters Succes bewaakt bij een coachingstraject het aantal uren. In principe ligt het maximale aantal tussen de 10 en 15 uur, verspreid over een half jaar. Van Wordragen: “In die periode moeten we impact kunnen maken. Als de casus erom vraagt, gaan we langer door. Dan zetten we wel alle afspraken strak op papier.” De ervaring leert dat de dienstverlening veel tijd kost. “Wij hebben negen coaches, van wie er acht zelf ondernemer zijn. Starters denken vaak dat we 24 uur per dag beschikbaar zijn. Ze zitten ook met veel vragen.”

Extra tijd

In zulke situaties komt er idealisme bij kijken, ervaart Koen Oosterwaal van StartToGrow. Er gaat vaak eigen tijd in zitten. “Wij hebben een apart traject voor mensen die uit de bijstand komen. Zij vragen veel meer aandacht, maar intensief contact geeft wel een grote kans op succes. In ongeveer acht sessies van een dagdeel laten we in drie maanden tijd alle belangrijke aspecten van het starten aan bod komen. We halen daar externe expertise bij. Met de meeste uitstromers hebben we nog steeds contact. Dat gaat onbetaald, maar voor een succesvolle ondernemers hebben we dat er wel voor over. Die drijfveer moeten we als coaches wel hebben.”

Brainport Development kiest ervoor om binnenkomende start-ups soms door te sturen, legt Jelle Schunselaar uit. “Negen van de tien mensen willen iets maken omdat ze het zelf gaaf vinden. Niet omdat er vraag naar is. Daarover gaan we eerst het gesprek aan, meestal één-op-één. We vragen de start-ups om de oplossing los te laten en naar het probleem te kijken. Daarna bekijken we of ze het beste bij ons af zijn of bij partners in de regio. Of we leiden hen naar een fonds toe. Gaan we zelf met iemand aan de slag, dan kan dat zeer intensief zijn. Soms wel twee maanden fulltime. Indien nodig halen we daar ook externe specialisten bij.”

Workshops

Naast individuele coaching is het voor startersorganisaties zinvol om workshops te organiseren. Ze bereiken daarmee in één keer een grotere groep starters. Ondernemersadvies Tilburg doet dat bijvoorbeeld, businesscoaches van Midpoint verzorgen deze workshops. In totaal begeleidt de organisatie op deze manier ongeveer 200 mensen per jaar, een kwart van de mensen die zich aan het loket meldt. De overigen hebben alleen vragen en zijn niet uit op een begeleidingstraject.

Ook de Kamer van Koophandel organiseert workshops, vaak vanaf veertig deelnemers. Er is echter weinig tot geen samenwerking met startersorganisaties. Daarnaast zijn er de startersdagen, met algemene thema’s. Voor starters en préstarters organiseert StartToGrow iets soortgelijks, het ‘Ik ga Starten Event’. Het verschil met de Kamer van Koophandel zit hem volgens Koen Oosterwaal in het lokale karakter. “We gebruiken ons eigen netwerk. Het evenement is een combinatie van een beurs en workshops. Het belang van deze bijeenkomsten is groot, zeker in de eerste fase. Deelnemers hebben meteen contact met andere ondernemers.”

Voor starters organiseert StartToGrow daarnaast themasessies. Voor de doorgroeiende ondernemer is er een op maat programma. Dat wordt, bewust, groepsgewijs aangeboden. De dynamiek zorgt ervoor dat deelnemers elkaar helpen. In plaats van losse workshops zijn er nu plannen om voor starters een soortgelijk programma in elkaar te zetten. 

In totaal organiseert StartToGrow drie bijeenkomsten per maand, telkens voor tien tot twintig deelnemers, in verschillende formats: workshops voor kennisoverdracht, een kennisontbijt om ervaringen uit te wisselen en bedrijfsbezoeken bij ervaren ondernemers. Oosterwaal: “Zo ontstaan er netwerken.”

Startups bij OndernemersLift+.maken sinds 2019 gebruik van twee nieuwe programma’s: Booster en Navigator. Ze beginnen met een pitch van een kwartier, waarna coaches hen drie kwartier lang stevig ondervragen en gaten in hun plan schieten. De kansrijken krijgen vervolgens een aanbod voor één van beide programma’s.

Het Booster-programma omvat vier dagdelen, waarin de belangrijkste valkuilen van de start-up worden behandeld: Problem en solutionfit: op welk klantprobleem richt je je en welke waardepropositie en product of dienst wil je daarvoor ontwikkelen, heb je dit gevalideerd bij de (potentiele) klanten, wat voor bedrijf moet je zijn om dit product of dienst te leveren, welk team en welke ondernemerskwaliteietn heb je nodig om dit te realiseren en tot slot een dagdeel over finance. Dat gebeurt in groepjes van vier, bij uitzondering zijn dat er meer. Een business developer van OndernemersLift+.en een ingehuurde specialist leiden de sessies. Het programma wordt aangevuld met tien uur individuele ondersteuning, ter verdieping of op andere thema’s. In totaal heeft de start-up dan twintig uur ondersteuning. Een deelnemer aan dit programma kan daarbij in aanmerking komen van een kleine lening tot € 15.000

Het Navigator-programma is een volledig individueel traject, met een inzet van maximaal veertig tot zestig uur. Het is bedoeld voor de meest kansrijken. Binnen het navigator kan een startup tot € 50.000 financiering verkrijgen van OL+ en toeleiding tot het Brabant startup Fonds met vroege fase leningen t/m € 350.000. Beide programma’s kunnen op veel waardering rekenen, zegt directeur Huub Dormans. “Duidelijke producten zijn prettig voor onze klanten.”

Daarnaast organiseert de KvK ook webinars, maar de belangstelling daarvoor valt tegen. Zo wordt de online Startersdag van de Kamer van Koophandel goed bezocht, maar geldt dat niet voor de webinars.

Evenementen

Om nog maar eens aan te geven dat er niet één goede werkwijze bestaat: soms hebben startersorganisaties totaal verschillende ervaringen met iets. Zo heeft Starters Succes de grote evenementen afgezworen, terwijl StartToGrow er juist erg enthousiast over is. Kleinere evenementen werken daarentegen weer beter voor Starters Succes, legt Jasper van Wordragen uit: “We doen er drie per maand, voor zo’n twintig man. Budgettair komen we er veel beter mee uit, bovendien steken de deelnemers er meer van op.” Koen Oosterwaal (StartToGrow): “Dat hebben wij ook gedaan, maar wij hadden moeite om die evenementen relevant te houden.”

Mentoren

Tot slot: veel organisaties hebben succesvolle ondernemers als mentor aan zich weten te binden. Dat is mooi, want hun kennis en ervaring kan een starter goed op weg helpen. Toch is niet elke goede ondernemer ook een goede coach. Starters zijn gebaat bij helpers met een breed perspectief. Het vergt niet alleen ondernemende vaardigheden om iemand succesvol door een traject te begeleiden. Huub Dormans: “Soms werk ik liever met professionals. Ondernemers hebben ontegenzeggelijk passie en drive. Maar ze kijken zelden breed. Wat voor hen heeft gewerkt, hoeft niet altijd voor een ander te werken. Ondernemersondersteuning is volgens mij ook een vak”.